เปิดเรื่องรักสละบัลลังก์สุดอื้อฉาวของ Wallis Simpson ที่เชื่อมโยงกำไลเสือดำสุดไอคอนิกแห่ง Cartier

เครื่องประดับล้ำค่ามักถูกจดจำผ่านความงดงามของอัญมณี ความประณีตในการรังสรรค์ หรือมูลค่าที่ประเมินเป็นตัวเงิน ทว่าบางครั้งสิ่งที่ทำให้เครื่องประดับชิ้นหนึ่งทรงคุณค่าเหนือกาล กลับเป็นเรื่องราวของผู้ครอบครอง เช่นเดียวกับกำไลรูปเสือดำประดับเพชรและนิลจาก Cartier ที่ครั้งหนึ่งเคยโอบกระหวัดอยู่บนข้อมือของ ‘Wallis Simpson’ ดัชเชสแห่งวินด์เซอร์ หญิงชาวอเมริกันผู้มีชื่อจารึกอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์ราชวงศ์อังกฤษ จากความสัมพันธ์กับ ‘พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8’ ซึ่งสั่นสะเทือนราชวงศ์อังกฤษจนนำไปสู่ การสละราชสมบัติครั้งประวัติศาสตร์ในปี 1936

กำไลเสือดำชิ้นนี้รังสรรค์ขึ้นในปี 1952 ภายใต้การดูแลด้านความคิดสร้างสรรค์ของ ‘Jeanne Toussaint’ สตรีผู้ผลักดันให้เสือดำกลายเป็นสัญลักษณ์อันทรงพลังและอมตะที่สุดของ Cartier แต่เรื่องราวของมันไม่ได้เริ่มต้นขึ้นภายใต้แสงไฟในห้องทำงานของช่างอัญมณีใจกลางกรุงปารีส หากต้องย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของความรักที่ยอมแลกทุกสิ่ง แม้กระทั่งบัลลังก์ เพื่อให้ได้เคียงคู่กับสตรีที่หัวใจปรารถนา

ความรักเอาชนะได้ทุกสิ่ง แม้แต่ราชบัลลังก์แห่งอังกฤษ!

ย้อนกลับไปในปี 1936 ‘พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8’ เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ แห่งสหราชอาณาจักรภายหลังการสวรรคตของ ‘พระเจ้าจอร์จที่ 5’ พระราชบิดา ทว่ารัชสมัยของพระองค์กลับดำเนินไปเพียงไม่กี่เดือน เมื่อความสัมพันธ์กับ ‘Wallis Simpson’ หญิงหม้ายชาวอเมริกันผู้ผ่านการหย่าร้างมาแล้วหนึ่งครั้งและกำลังอยู่ในกระบวน การหย่าร้างครั้งที่สอง กลายเป็นประเด็นข้อพิพาทครั้งใหญ่ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์ รัฐบาล และคริสตจักร

ในฐานะประมุขแห่งคริสตจักรแห่งอังกฤษ ‘พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8’ ทรงเผชิญกับข้อจำกัดทางศาสนา และกฎเกณฑ์อันเคร่งครัดเกี่ยวกับการอภิเษกสมรสกับผู้ที่หย่าร้าง ขณะที่อดีตคู่สมรสยังมีชีวิตอยู่ ความประสงค์ของ ‘พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8’ ที่จะอภิเษกสมรสกับ Wallis จึงไม่ใช่เพียงเรื่องส่วนพระองค์ หากแต่สั่นสะเทือนเสถียรภาพของราชสำนัก รัฐบาลอังกฤษ และชาติสมาชิกในเครือจักรภพ

เมื่อไม่สามารถหาข้อยุติที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ ‘พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8’ จึงทรงเลือกสละราชบัลลังก์ โดยลงพระปรมาภิไธยในเอกสารสละราชสมบัติเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 1936 ก่อนการสละราชสมบัติ จะมีผลทางกฎหมายในวันรุ่งขึ้น นับเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนลำดับการ สืบราชสันตติวงศ์อังกฤษ และทำให้เจ้าชายอัลเบิร์ต พระอนุชา เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าจอร์จที่ 6

หลังจากนั้น อดีตกษัตริย์ผู้ทรงเสียสละราชบัลลังก์ทรงได้รับพระอิสริยยศเป็น ‘ดยุกแห่งวินด์เซอร์’ และทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับ ‘Wallis Simpson’ เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 1937 ณ ประเทศฝรั่งเศส โดยไม่มีสมาชิกราชวงศ์อังกฤษเข้าร่วมพิธี แม้ความรักครั้งนี้จะนำไปสู่การครองคู่กัน แต่ก็แลกมาด้วยการเปลี่ยนแปลงสถานะทางสังคมและความสัมพันธ์กับราชสำนักอย่างไม่อาจหวนกลับ

จากราชสำนักอังกฤษสู่ชีวิตหรูหราของ Duke และ Duchess of Windsor

ภายหลังการอภิเษกสมรส ทั้งคู่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อย่างหรูหรานอกสหราชอาณาจักร โดยเฉพาะในประเทศฝรั่งเศส แม้จะไม่ได้ดำรงบทบาทในฐานะกษัตริย์และพระราชินี แต่ ดยุก และ ดัชเชสแห่งวินด์เซอร์ ยังคงเป็นบุคคลสำคัญในแวดวงสังคมชั้นสูง และได้รับความสนใจจาก สาธารณชนอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากเรื่องราวความรักอันโรแมนติกและรสนิยมการแต่งกายที่โดดเด่น

สำหรับ ‘Wallis Simpson’ แฟชั่นและเครื่องประดับถือเป็นส่วนสำคัญของภาพลักษณ์ เธอเป็นที่รู้จักจาก การแต่งตัวที่เน้นเส้นสายเรียบคม การตัดเย็บประณีต และการเลือกสวมเครื่องประดับชิ้นเด่น ที่สะท้อนบุคลิกอย่างชัดเจน แทนที่จะอาศัยเพียงความหรูหราจากจำนวนหรือขนาดของอัญมณี เธอกลับมีความสนใจในเครื่องประดับที่มีรูปทรงแปลกใหม่และเปี่ยมด้วยความคิดสร้างสรรค์

หนึ่งในเมซงที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับทั้งคู่คือ Cartier ซึ่งรังสรรค์เครื่องประดับหลายชิ้นให้แก่ ดยุก และ ดัชเชสแห่งวินด์เซอร์ ตลอดระยะเวลาหลายทศวรรษ คอลเล็กชั่นของทั้งคู่มีตั้งแต่ เข็มกลัดรูปนกฟลามิงโกประดับอัญมณีหลากสี ไปจนถึงเครื่องประดับรูปเสือดำที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของ ประวัติศาสตร์การออกแบบของเมซง

ทว่าความสัมพันธ์ระหว่างทั้งคู่กับ Cartier ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นลูกค้าผู้เลือกซื้อ เครื่องประดับล้ำค่าเท่านั้น หากยังมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดในกระบวนการสร้างสรรค์ผลงาน โดยเฉพาะกับ ‘Jeanne Toussaint’ ผู้อำนวยการฝ่ายเครื่องประดับชั้นสูงของเมซง ซึ่งมีความสัมพันธ์ด้านการทำงานอย่างใกล้ชิดกับ Wallis ขณะที่ดยุกแห่งวินด์เซอร์เอง ก็ทรงมีบทบาทในการว่าจ้างและพัฒนาแนวคิดเครื่องประดับสำหรับพระชายาร่วมกับทีมสร้างสรรค์ของ Cartier เช่นกัน บางครั้งทั้งคู่ยังนำอัญมณีจากเครื่องประดับชิ้นเก่ามาให้เมซงออกแบบขึ้นใหม่ เพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

ความสำคัญของเครื่องประดับเหล่านี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความล้ำค่าของอัญมณีเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างผู้ครอบครองกับนักออกแบบ ตลอดจนรสนิยมเฉพาะตัวของ Wallis ที่มีส่วนผลักดันให้เกิดผลงานเครื่องประดับชั้นสูงอันโดดเด่นแห่งศตวรรษที่ 20

‘Jeanne Toussaint’ สตรีผู้อยู่เบื้องหลังตำนานเสือดำของ Cartier

หากกล่าวถึงสัญลักษณ์เสือดำของ Cartier ชื่อของ ‘Jeanne Toussaint’ เป็นชื่อที่ไม่พูดถึงไม่ได้ เธอเป็นหญิงชาวเบลเยียมผู้เปี่ยมด้วยเสน่ห์และรสนิยมอันจัดจ้านในกรุงปารีส ผู้ก้าวเข้าสู่แวดวงสังคม และการออกแบบในกรุงปารีส ก่อนจะมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ ‘Louis Cartier’ หนึ่งในทายาทตระกูลผู้ก่อตั้งเมซงและได้รับความไว้วางใจให้กุมบังเหียนฝ่ายสร้างสรรค์ เครื่องประดับชั้นสูงในปี 1933 ในยุคที่ตำแหน่งสำคัญของอุตสาหกรรมดังกล่าว ยังอยู่ภายใต้ การนำ ของผู้ชายเป็นส่วนใหญ่

Toussaint มีบุคลิกที่เป็นอิสระ กล้าแสดงออก และมีรสนิยมโดดเด่น จนได้รับฉายาว่า “La Panthère” หรือ ‘แม่เสือ’ ซึ่งกลายเป็นชื่อที่เชื่อมโยงกับผลงานสร้างสรรค์ของเธอในเวลาต่อมา อย่างไรก็ตาม สัญลักษณ์เสือดำไม่ได้เริ่มต้นขึ้นพร้อมกับการดำรงตำแหน่งของ Toussaint เพราะ Cartier นำลวดลายหนังเสือดำมาประยุกต์ใช้กับหน้าปัดนาฬิกาประดับเพชรและนิลตั้งแต่ปี 1914 แล้ว

สิ่งที่ทำให้ Toussaint มีบทบาทสำคัญคือการเปลี่ยนเสือดำจากลวดลาย ตกแต่งให้กลายเป็น เครื่องประดับที่มีรูปร่างและมิติราวกับสัตว์จริง เธอทำงานร่วมกับนักออกแบบของ Cartier โดยเฉพาะ ‘Peter Lemarchand’ ผู้ใช้เวลาศึกษาพฤติกรรมและสรีระของสัตว์ตระกูลแมวในสวนสัตว์อย่างละเอียด เพื่อถ่ายทอดท่วงท่าอันทรงพลัง ไม่ว่าจะเป็นจังหวะย่างก้าว หมอบราบ หรือการทอดตัวโอบกระหวัด

ความสัมพันธ์ระหว่าง Toussaint กับตระกูลวินด์เซอร์ปรากฏให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านเครื่องประดับหลายชิ้นที่ทั้งสามมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ ย้อนกลับไปในปี 1940 เมื่อ Cartier รังสรรค์เข็มกลัดรูปนกฟลามิงโกสำหรับ Wallis โดยนำอัญมณีจากสร้อยคอหนึ่งเส้นและกำไลอีกสี่ชิ้น ในคอลเล็กชั่นเดิมของเธอมาถอดประกอบใหม่ จนเกิดเป็นเครื่องประดับรูปนกฟลามิงโกประดับทับทิม ไพลิน มรกต และเพชรหลากสี ซึ่ง Wallis ได้นำมาสวมใส่ระหว่างเดินทางถึงโรงแรม Ritz ในกรุงมาดริดพร้อมพระสวามี เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 1940

อีกหนึ่งเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นในปี 1948 เมื่อดยุกแห่งวินด์เซอร์ทรงนำมรกตขนาดมหึมา 116.74 กะรัตจากคอลเล็กชั่นส่วนพระองค์มาให้ Cartier รังสรรค์เป็นเครื่องประดับสำหรับ Wallis ภายใต้การดูแลของ Toussaint ผลลัพธ์คือเข็มกลัดเสือดำทองคำประดับลวดลายเคลือบสีดำ ที่กำลังทอดตัวอยู่บนมรกตเม็ดงาม นับเป็นหมุดหมายสำคัญที่ทำให้สัญลักษณ์ Panthère ก้าวเข้าสู่โลกเครื่องประดับประติมากรรมสามมิติอย่างเต็มตัว

ความหลงใหลในสัตว์นักล่าของ Wallis ไม่ได้สิ้นสุดลงเพียงเท่านั้น เพราะในปีถัดมา เธอยังได้ครอบครองเข็มกลัดเสือดำอีกชิ้นหนึ่ง ซึ่งคราวนี้มาในรูปแบบของเสือดำประดับเพชรและไพลิน กำลังนั่งอยู่บนไพลินแคชเมียร์ขนาดมหึมา 152.35 กะรัต ที่น่าสนใจคือเครื่องประดับชิ้นนี้ไม่ได้เริ่มต้น จากงานสั่งทำเฉพาะบุคคล หากเป็นผลงานที่ Cartier เคยนำมาจัดแสดงในหน้าต่างร้าน ก่อนจะกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของคอลเล็กชั่นดัชเชสแห่งวินด์เซอร์

ความสำเร็จของเข็มกลัดเสือดำทั้งสองชิ้นยังช่วยผลักดันให้ Panthère กลายเป็นรูปแบบเครื่องประดับ ที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในหมู่ลูกค้าชั้นสูงของ Cartier จน ‘Pierre Rainero’ ผู้บริหารด้าน ภาพลักษณ์และมรดกของเมซงเคยตั้งข้อสังเกตว่า ความต้องการเครื่องประดับรูปเสือดำที่เพิ่มขึ้น อย่างต่อเนื่องอาจทำให้ Toussaint รู้สึกเบื่อหน่ายอยู่บ้าง เพราะ Cartier ยังมีผลงานสร้างสรรค์ อีกมากมายให้เลือกสรร ทว่าบรรดาลูกค้ากลับหลงใหลในเสือดำของเธอเป็นพิเศษ

จากเข็มกลัดประดับมรกตในปี 1948 สู่เข็มกลัดบนไพลินในปี 1949 ผลงานเหล่านี้ไม่เพียงแสดงถึง ความก้าวหน้าทางงานออกแบบและเทคนิคของ Cartier แต่ยังช่วยสร้างภาพจำใหม่ให้แก่เสือดำ ในฐานะสัญลักษณ์แห่งความเย้ายวน ความแข็งแกร่ง ความสง่างาม และความเป็นอิสระ ก่อนที่ ความสัมพันธ์ระหว่าง Wallis และ Toussaint จะนำไปสู่ผลงานอีกหนึ่งชิ้นที่กลายเป็นตำนานของเมซง ในปี 1952

กำไลเสือดำ PANTHÈRE DE CARTIER ปี 1952 ประติมากรรมมีชีวิตของ Cartier บนเรียวข้อมือ Wallis Simpson

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของความสัมพันธ์ระหว่าง ‘Wallis Simpson’ และ Cartier ถือกำเนิดขึ้นในปี 1952 กับกำไล Panthère ชิ้นเอกที่ออกแบบเป็นเสือดำทอดตัวโอบรับข้อมือ อย่างแนบเนียน ลำตัวประดับด้วยเพชรเจียระไนหลากหลายรูปแบบสลับกับนิล สีดำ สนิทเพื่อสร้างลวดลายหนังเสือ ส่วนดวงตาสะกดสายตาด้วยมรกตทรงมาร์คีส์สีเขียวสดใส องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยถ่ายทอดลักษณะ ของสัตว์นักล่าออกมาได้อย่างสมจริงโดยไม่ ละทิ้ง ความประณีตตามแบบฉบับเครื่องประดับชั้นสูง

สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือโครงสร้างของกำไลซึ่งประกอบด้วยข้อต่อที่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างยืดหยุ่นทำให้ลำตัวของเสือดำสามารถเคลื่อนไหวและโค้งรับไปตามสรีระของผู้สวมใส่ได้อย่างเป็นธรรมชาติแทนที่จะเป็นเพียงรูปสัตว์ประดับอยู่บนกำไลแข็งทั่วไปความสามารถในการผสานสรีระสัตว์เข้ากับกลไกของเครื่องประดับ เช่นนี้จึงเป็นหลักฐานถึงความเชี่ยวชาญของช่างฝีมือ Cartier ในการทำให้อัญมณี มีทั้งความงดงามและความเคลื่อนไหว

ตามบันทึกของ Sotheby's กำไลชิ้นนี้ถูกซื้อจาก Cartier ในเดือนธันวาคม 1952 โดยมีชื่อของ ดัชเชสแห่งวินด์เซอร์ เป็นผู้ซื้อ ซึ่งแตกต่างจากเครื่องประดับหลายชิ้นในคอลเล็กชั่น ที่มีบันทึกการซื้อในนาม ดยุกแห่งวินด์เซอร์ รายละเอียดดังกล่าวช่วยให้เห็นว่า แม้เรื่องราวความรักของทั้งคู่จะเป็นส่วนสำคัญของประวัติศาสตร์ เครื่องประดับชุดนี้ แต่ Wallis เองก็มีบทบาทในฐานะ นักสะสมตัวยง ผู้เลือกสรรเครื่องประดับที่สะท้อนรสนิยมของตนอย่างชัดเจน

กำไลเสือดำจึงเป็นมากกว่าเครื่องประดับล้ำค่า เพราะยังเป็นภาพสะท้อนของความสัมพันธ์ ระหว่างผู้หญิงสองคนที่มีบุคลิกโดดเด่นไม่แพ้กัน คนหนึ่งคือ ‘Wallis Simpson’ ผู้ท้าทายขนบทางสังคมด้วยอชีวิตและรสนิยมของตน อีกคนคือ ‘Jeanne Toussaint’ ผู้ผลักดันขอบเขตของการออกแบบเครื่องประดับให้ก้าวข้ามรูปแบบดั้งเดิม จนเกิดเป็นผลงานที่ยังได้รับการยกย่องหลายทศวรรษต่อมา

มรดกเหนือกาลเวลา จากข้อมือดัชเชสสู่มูลค่าประมูลกว่า 4.5 ล้านปอนด์

หลังการสิ้นพระชนม์ของดยุกแห่งวินด์เซอร์ในปี 1972 และการถึงแก่อสัญกรรมของ ‘Wallis Simpson’ ในปี 1986 สมบัติล้ำค่าและคอลเล็กชั่นเครื่องประดับส่วนตัวของทั้งคู่ได้ถูกเปิดกรุ ออกสู่สายตา โลกเป็นครั้งแรก ในงานประมูลครั้งประวัติศาสตร์ของ Sotheby’s ณ นครเจนีวา เมื่อปี 1987 ก่อนที่เครื่องประดับชิ้นไฮไลต์บางส่วนจะกลับมาสร้างความตกตะลึงให้กับวงการอีกครั้ง ในงานประมูลระดับโลก ณ กรุงลอนดอน เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2010

ณ งานประมูลครั้งนั้น กำไลเสือดำ Cartier ปี 1952 กลายเป็นไฮไลต์ที่ผู้คนทั่วโลกแย่งชิงด้วยราคา ประเมินเบื้องต้นที่ 1–1.5 ล้านปอนด์ หรือ ราว 47–70 ล้านบาท ทว่าเมื่อการเคาะประมูลสิ้นสุดลง ตัวเลขพุ่งทะยานไปหยุดอยู่ที่ 4,521,250 ปอนด์ หรือราว 210 ล้านบาท ซึ่งสูงกว่าราคาประเมิน
ขั้นสูงเกือบสามเท่า พร้อมทลายสถิติโลกกลายเป็นเครื่องประดับ Cartier ที่ทำราคาสูงที่สุด ในการประมูล ณ ขณะนั้น

ราคาที่สูงลิ่วไม่ได้สะท้อนเพียงคุณค่าของเพชร นิล และมรกตเม็ดงาม หากยังรวมถึงความหายาก ของผลงาน ฝีมือเชิงช่างอันไร้ที่ติตลอดจนเรื่องราวทาง ประวัติศาสตร์ที่อัดแน่นอยู่ในชิ้นงาน ซึ่งทำให้กำไลชิ้นนี้แตกต่างจากเครื่องประดับที่มีวัสดุ และขนาดใกล้เคียงกัน ความเชื่อมโยงกับ ‘Wallis Simpson’ผู้เป็นศูนย์กลางของเหตุการณ์ สละราชสมบัติปี 1936 จึงมีส่วนเพิ่มคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ให้แก่เครื่องประดับที่โดดเด่น ด้านการออกแบบอยู่แล้ว

ท้ายที่สุด เรื่องราวของกำไลเสือดำ Cartier จึงเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่าเครื่องประดับสามารถ ทำหน้าที่เป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมได้อย่างไร จากเหตุการณ์สละราชสมบัติที่สั่นสะเทือนอังกฤษ สู่ชีวิตของหญิงสาวผู้กลายเป็นดัชเชส และความคิดสร้างสรรค์ของ ‘Jeanne Toussaint’ ทุกองค์ประกอบล้วนเชื่อมโยงกันอยู่ในกำไลเพียงชิ้นเดียว แม้กาลเวลาจะผ่านไปหลายทศวรรษ ความสำคัญของมันก็ยังไม่ได้ถูกจำกัดอยู่ที่ราคาประมูลเพราะสิ่งที่ทำให้กำไลเสือดำชิ้นนี้ถูกกล่าวถึงจนถึงปัจจุบันอาจไม่ใช่เพียงอัญมณีที่ประดับอยู่บนตัวเสือ หากเป็นเรื่องราวประวัติศาสตร์ ที่เครื่องประดับชิ้นนี้ได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งต่างหาก