“สิวขึ้นคาง” เป็นปัญหาที่หลายคนเคยเจอ โดยเฉพาะสิวที่ยุบไปแล้วแต่กลับมาขึ้นซ้ำแถวๆ บริเวณเดิม จนทำให้สงสัยว่าทำไมสิวยังไม่หายขาด ความจริงแล้วสิวบริเวณคางไม่ได้เกิดจากความมันหรือสิ่งสกปรกอุดตันเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การสัมผัสใบหน้าบ่อยๆ รวมถึงผลิตภัณฑ์บางชนิดที่ทำให้รูขุมขนอุดตัน
แต่อย่างไรก็ตาม การดูจากตำแหน่งของสิวเพียงอย่างเดียวยังไม่สามารถบอกสาเหตุได้แน่ชัด เราจึงควรสังเกตทั้งลักษณะของสิว ช่วงเวลาที่สิวเริ่มขึ้น และพฤติกรรมในชีวิตประจำวันควบคู่กันไป ซึ่งบทความนี้โว้กบิวตี้จะพาไปทำความเข้าใจว่าสิวขึ้นคางเกิดจากอะไร? พร้อมแนะนำวิธีดูแลให้ตรงกับสาเหตุ เพื่อลดโอกาสที่สิวจะกลับมาขึ้นซ้ำอีกครั้ง
สิวขึ้นคางเกิดจากอะไร?
สิวขึ้นคางเกิดขึ้นเมื่อรูขุมขนบริเวณนั้นมีน้ำมันและเซลล์ผิวที่ตายแล้วเข้าไปสะสมจนเกิดการอุดตัน ก่อนจะกลายเป็นสิวหัวขาว สิวหัวดำ หรือสิวอักเสบตามมา ทว่าสาเหตุไม่ได้มาจากความสกปรกเพียงอย่างเดียว แต่เป็นไปได้ว่าเกิดจากหลายปัจจัยที่เกิดขึ้นพร้อมกัน
- ฮอร์โมน: ฮอร์โมนบางชนิดสามารถกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากขึ้น จึงเพิ่มโอกาสที่รูขุมขนจะอุดตัน โดยเฉพาะในช่วงก่อนมีประจำเดือน
- ผิวอุดตัน: สกินแคร์ เครื่องสำอาง หรือครีมกันแดดบางสูตรอาจมีเนื้อสัมผัสที่ไม่เหมาะกับผิวของแต่ละคน จึงอาจทำให้สิวขึ้นบริเวณคางได้
- การสัมผัสและการเสียดสี: พฤติกรรมเล็กๆ อย่างการเท้าคาง จับใบหน้าบ่อย หรือสวมหน้ากากอนามัยเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดทั้งความอับชื้น การเสียดสี และการระคายเคือง จนสิวเดิมเห่อขึ้นหรือเกิดสิวเม็ดใหม่
- เหงื่อและความมันสะสมบนผิว: อากาศร้อนหรือการออกกำลังกายทำให้เหงื่อ ความมัน และสิ่งตกค้างสะสมบริเวณคางได้ง่ายขึ้น
- การโกนหรือถอนขนบริเวณคาง: การกำจัดขนมีส่วนทำให้รูขุมขนระคายเคืองหรือเกิดขนคุด จนมองดูคล้ายสิวได้เช่นกัน
ทำไมสิวถึงชอบขึ้นที่คางซ้ำๆ?
การที่สิวกลับมาขึ้นบริเวณคางซ้ำๆ ไม่ได้แปลว่าสิวเม็ดเดิมรักษาไม่หาย แต่อาจเป็นสิวเม็ดใหม่ที่เกิดขึ้นในรูขุมขนใกล้เคียงกัน เพราะผิวบริเวณนั้นยังมีปัจจัยกระตุ้นเดิมอยู่ อีกหนึ่งสาเหตุคือการดูแลเฉพาะสิวที่มองเห็น เช่น แต้มยาลงบนหัวสิวเพียงจุดเดียว แม้จะช่วยให้สิวเม็ดนั้นยุบลง แต่ยังไม่ได้ลดการอุดตันของผิวบริเวณรอบๆ จึงอาจมีสิวเม็ดใหม่ตามมา นอกจากนี้ พฤติกรรมอย่างเท้าคาง จับหรือแกะสิว รวมถึงการสวมหน้ากากอนามัยเป็นเวลานาน ยังทำให้ผิวบริเวณเดิมระคายเคือง ส่วนกรณีสิวมักกลับมาในช่วงเวลาใกล้เคียงกันของทุกเดือน โดยเฉพาะก่อนมีประจำเดือน ก็อาจมีเรื่องของฮอร์โมนเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย
สิวขึ้นคางเกี่ยวกับฮอร์โมนจริงไหม?
คำตอบคือ “จริงในบางคน” โดยสิวที่เกิดซ้ำบริเวณคาง แนวกราม และใบหน้าส่วนล่าง ฮอร์โมนกลุ่มแอนโดรเจนสามารถกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากขึ้น เมื่อความมันรวมกับเซลล์ผิวที่สะสมอยู่ในรูขุมขน จึงเกิดการอุดตันและพัฒนาเป็นสิวอักเสบได้ง่ายขึ้น สิวลักษณะนี้มักสังเกตได้จากการเห่อขึ้นเป็นช่วงๆ เช่น ก่อนมีประจำเดือน ระหว่างตั้งครรภ์ หลังเปลี่ยนหรือหยุดยาคุมกำเนิด รวมถึงช่วงที่ระดับฮอร์โมนในร่างกายเปลี่ยนแปลง โดยอาจเป็นสิวอักเสบหรือก้อนแข็งที่อยู่ลึกใต้ผิวและกดแล้วรู้สึกเจ็บ
ตุ่มที่คางเป็นสิวแบบไหน หรืออาจไม่ใช่สิว?
ตุ่มบริเวณคางอาจเป็นได้ตั้งแต่สิวอุดตัน สิวอักเสบ ไปจนถึงปัญหาผิวชนิดอื่นที่มีลักษณะคล้ายกัน การสังเกตทั้งรูปร่าง อาการร่วม และตำแหน่งที่เกิดจึงสำคัญกว่าการดูว่ามีตุ่มขึ้นเพียงอย่างเดียว
- สิวอุดตัน: มักเป็นตุ่มเล็กๆ สีเดียวกับผิว สีขาว หรือมีจุดดำตรงกลาง ส่วนใหญ่ไม่ค่อยเจ็บ
- สิวอักเสบ: มีลักษณะเป็นตุ่มแดง บวม และกดแล้วอาจรู้สึกเจ็บ หากมีของเหลวสีขาวหรือเหลืองอยู่ตรงกลางจะเรียกว่าสิวหัวหนอง
- สิวไม่มีหัวหรือสิวไต: เป็นก้อนแข็งที่อยู่ลึกใต้ผิว มักเจ็บและใช้เวลานานกว่าจะยุบ การบีบเองอาจทำให้อักเสบมากขึ้นและเพิ่มโอกาสเกิดแผลเป็น
- ขนคุด: มักเกิดหลังการโกน ถอน หรือแว็กซ์ขน เมื่อเส้นขนงอกย้อนกลับเข้าไปใต้ผิวจึงกลายเป็นตุ่มแดงที่ดูคล้ายสิว บางครั้งอาจมองเห็นเส้นขนอยู่ภายในตุ่ม
- รูขุมขนอักเสบ: มีลักษณะเป็นตุ่มแดงหรือตุ่มหนองขนาดเล็ก อาจขึ้นพร้อมกันหลายเม็ดและมีอาการคันหรือเจ็บร่วมด้วย
- ผื่นรอบปาก: มักเป็นตุ่มแดงเม็ดเล็กขึ้นเป็นกลุ่มบริเวณรอบปากและคาง อาจมีอาการแสบ คัน หรือผิวลอก
สิวขึ้นคางต้องรักษาอย่างไร?
วิธีรักษาสิวขึ้นคางขึ้นอยู่กับว่าสิวมีลักษณะเป็นอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นสิวอุดตัน สิวอักเสบ หรือสิวเม็ดใหญ่ที่อยู่ลึกใต้ผิว เพราะหากใช้วิธีรักษาไม่ตรงสาเหตุ นอกจากสิวจะไม่หาย ยังอาจระคายเคืองกว่าเดิม
- เริ่มจากการดูแลผิวอย่างอ่อนโยน: ล้างหน้าวันละ 2 ครั้งด้วยผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทำให้ผิวแห้งตึง หลีกเลี่ยงการสครับหรือถูบริเวณคางแรงๆ พร้อมเลือกมอยส์เจอไรเซอร์และครีมกันแดดที่ไม่อุดตันรูขุมขน
- สิวอุดตัน: เลือกใช้สกินแคร์ที่มีกรดซาลิไซลิก ซึ่งช่วยผลัดเซลล์ผิวและลดการอุดตัน โดยควรเริ่มใช้ทีละน้อยและค่อยๆ เพิ่มความถี่เมื่อผิวปรับตัวได้
- สิวอักเสบ: เบนโซอิลเปอร์ออกไซด์สามารถช่วยลดเชื้อแบคทีเรียที่เกี่ยวข้องกับสิวและลดการอักเสบได้ ส่วนกรดอะซีลาอิกเป็นอีกตัวเลือกที่ช่วยดูแลทั้งสิวอุดตัน สิวอักเสบ และรอยดำหลังสิวหาย
- ทาผลิตภัณฑ์ให้ทั่วบริเวณที่เป็นสิว: หากสิวขึ้นซ้ำบริเวณคาง ควรทาผลิตภัณฑ์รักษาสิวบางๆ ให้ทั่วบริเวณที่มีแนวโน้มเกิดสิว ไม่ใช่แต้มเฉพาะเม็ดที่มองเห็น เพื่อลดโอกาสเกิดการอุดตันของสิวเม็ดใหม่
