FASHION

เปิดบทสนทนาเอ็กซ์คลูซีฟระหว่าง Miuccia Prada กับ Raf Simons เรื่องแนวคิดการทำงานในฐานะ Co-Designers

สำหรับนักสร้างสรรค์ ความตื่นเต้นคือวิถีเดียว...Miuccia Prada และ Raf Simons รับหน้าที่ Co-Designers ร่วมกัน และต่างก็เป็นนักโค่นล้มของเดิม อยู่เหนือการคาดเดา และคลื่นตรงกับความย้อนแย้งในมิติวัฒนธรรมไม่แพ้กัน

PHOTOGRAPHS BY RAFAEL PAVAROTTI
สไตลิสต์: Edward Enninful
นางแบบ: Emma Corrin,
Jessie Mei Li, Simone Ashley,
Wunmi Mosaku
แต่งหน้า: Ammy Drammeh
ทำผม: Eugene Souleiman
ทำเล็บ: Ama Quashie
ออกแบบฉาก: Ibby Njoya
ดอกไม้: S2 Events
ดำเนินงาน: Lalaland Production
ดิจิทัลอาร์ตเวิร์ก: Dtouch London

 

Miuccia Prada และ Raf Simons รับหน้าที่ Co-Designers ร่วมกัน และต่างก็เป็นนักโค่นล้มของเดิม อยู่เหนือการคาดเดา และคลื่นตรงกับความย้อนแย้งในมิติวัฒนธรรมไม่แพ้กัน ทั้งคู่เล่าให้ Afua Hirsch ฟังถึงกระบวนการถ่ายละอองความคิดเบื้องหลังคอลเล็กชั่นใหม่ของ Prada ที่ได้ 4 นักแสดงเด่นแห่งยุคมาเป็นผู้แสดงแบบ

เราคิดกันว่าเราจะทำอะไรได้บ้างลองคิดเล่นๆ ว่าถ้าแลกบทบาทกัน ให้ฉันเป็นหัวเรือใหญ่ที่ Raf Simons แล้วเขามานั่งที่ Prada จะเป็นอย่างไร

 

มิวเชีย ปราด้าไม่พิสมัยงานคอลแลบอเรชั่นฉันได้รับคำขอให้ทำงานคอลแลบอเรชั่นมาเป็นชาติแล้ว!” เธอบอกเป็นภาษาอังกฤษติดสำเนียงเข้มข้นงานพวกนี้เหมือนสักแต่ทำเพื่อเพิ่มยอดขายเป็นอะไรที่ซ้ำซาก ดาษดื่น ไม่ได้เกี่ยวกับไอเดีย ฉันไม่เคยสนใจระหว่างที่มิวเชียนั่งให้สัมภาษณ์จากห้องทำงานในมิลาน เคียงข้างราฟ ซีมงส์ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ของปราด้าร่วมกันกับเธอ ฉันก็นับความย้อนแย้งไปด้วย ต่อให้ราฟไม่มาอยู่ที่ศูนย์บัญชาการของสำนักงานใหญ่ปราด้า ก็เป็นที่ประจักษ์แก่เหล่าสาวกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับแบรนด์ในวันนี้เรียกว่าการคอลแลบอเรชั่นอย่างไม่มีข้อสงสัย เพราะตั้งแต่มีประกาศการร่วมงานกันเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2020 สร้างความแปลกใจและสนใจอย่างมโหฬาร เราก็ได้เห็นลายพิมพ์นิ้วมือของดีไซเนอร์ทั้งคู่อยู่ทั่วทุกคอลเล็กชั่นของปราด้า ชัดเจนไม่แพ้โลโก้รูปสามเหลี่ยมอันจะขาดเสียไม่ได้เลยทีเดียว

 

นับถึงวันนี้ทั้งคู่รังสรรค์ผลงานเสื้อผ้าสตรีออกมาแล้ว 2 คอลเล็กชั่น โดยคอลเล็กชั่นฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อน 2021 (ที่เปิดตัวผ่านไลฟ์สตรีมเมื่อเดือนกันยายนปีกลาย ตามวิถีแฟชั่นโชว์ยุคโควิด) นั้นคัดสรรมาแต่ซิลูเอตแนวมินิมัลลิสม์ กระโปรงเน้นโครงสร้าง และเนื้อผ้ามีลูกเล่น แต่ที่แทรกมาท่ามกลางผ้าพิมพ์ลายโมโนโครมและเสื้อคลุมที่คนใส่ดึงรวบให้มิดชิด คือชิ้นคลาสสิกของปราด้าอย่างกระโปรงทรงเอพราวเสน่ห์ คาดเข็มขัดนิรภัยเหมือนที่นั่งบนเครื่องบิน กระโปรงตัวนี้มีความเป็นดร.มิวเชีย ปราด้า ผสมความเป็นราฟ ซีมงส์ ผู้เสกสรรผลงานดุจประติมากรรมจนต้องปรบมือให้ยาวๆ เมื่อจับคู่กับเสื้อคอเต่าเจาะรูแบบไม่เกรงใจใคร ยิ่งมีเสน่ห์เกินห้ามใจเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาปราด้าเปิดตัวคอลเล็กชั่นฤดูใบไม้ร่วง/ฤดูหนาว 2021 ที่ได้นักแสดงรุ่นใหม่มาเป็นแบบตามภาพประกอบ 

คอลเล็กชั่นนี้นำเสนอการเสวนาไม่รู้จบที่เปลี่ยนทิศไปมาระหว่างลุคในเฉดสีหลอนประสาทกับความเย้ายวนที่สะท้อนการมองโลกในแง่ดี ระหว่างเกราะป้องกันตัวกับรองเท้าบู๊ตแพลตฟอร์มสีม่วงเล่นลวดลาย ส่วนฉากหลังที่เปรียบเหมือนบทสรรเสริญสัมผัสหลากเทกซ์เจอร์นั้นก็ชวนให้นึกถึงผลงานร่วมรังสรรค์ของมิสซิสปราด้ากับ Rem Koolhaas ผู้เป็นสถาปนิกและนักทฤษฎีชาวดัตช์ 2 ดีไซเนอร์ร่วมกันทำคอลเล็กชั่นเหล่านี้อย่างไร ฉันพยายามเก็บเกี่ยวคำอธิบายจากมิสซิสปราด้าวัย 73 และราฟวัย 53 แต่ยังได้คำตอบไม่ชัดเราเริ่มด้วยการเสวนากันก่อนราฟบอกเราคุยกันเรื่องซีซั่นที่แล้ว เรื่องความคิดความรู้สึก จากนั้นเราจะเริ่มทำอะไรเล็กๆ เพื่อปั้นให้โตต่อไป แต่ทุกอย่างเริ่มจากการเสวนากันทั้งสิ้น

 

ดีไซเนอร์ที่ดีเกิดจากตรงนั้นมิสซิสปราด้ากล่าวเสริมอันดับแรกคุณต้องมีความคิดที่ดี แล้วก็ต้องแปลความคิดนั้นออกมาได้ด้วย ถ้าฉันไม่มีความคิดที่ชัดเจนอยู่ก่อน ฉันจะถามตัวเองว่าอะไรทำให้เราสนใจจริงๆอาจจะเป็นสถานที่สักแห่ง สีสักสี หรืออารมณ์ จากนั้นฉันจะต่อเติมผ้าผืนนั้น และพยายามทำความเข้าใจว่าทำไมบางสิ่งมีแรงดึงดูดสำหรับฉัน ในทางปฏิบัติเราจะเริ่มจากสุนทรียศาสตร์อย่างหนึ่ง กระบวนการนี้ค่อนข้างกินเวลาหลายเดือนทีเดียว 

 

ส่วนการทำงานร่วมกันราฟกล่าวขึ้นบ้างมันง่าย ง่าย ง่าย เป็นอะไรที่ง่ายมาก ธรรมชาติการออกแบบของเราไม่ได้ต่อกันไม่ติดขนาดนั้น ดีไซเนอร์บางคนจะไปนั่งร่างสเกตช์ที่โต๊ะ แต่เรา 2 คนไม่ได้เป็นแบบนั้น!” “ฉันเคยหวังเอาไว้ว่าเขาจะสามารถทำได้ เพราะตัวเองทำไม่เป็นมิวเชีย ปราด้าบอกกลั้วหัวเราะ ผู้หญิงคนนี้ปรากฏตัวกี่ครั้งก็ถูกถอดรื้อเป็นแรงบันดาลใจด้านสไตล์ไปเสียหมด และตัวจริงของเธอก็ไม่ทำให้ผิดหวัง ผมบลอนด์ยาวเคลียไหล่หยักเป็นคลื่นอ่อนๆ หวีแสกข้าง เผยให้เห็นตุ้มหูเรือนทองฝังพลอย (อาจเป็นคาร์เนเลียน พลอยที่ช่วยกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์) ฝีมือประณีต เธอสวมสูทกางเกงสีน้ำตาลตาหมากรุก เสื้อตัวในเป็นเชิ้ตสีชมพูปล่อยชาย ดูเรียบร้อย แต่ต่ำลงไปคือรองเท้าแตะแบบสไลด์ ขนปุยประดับมุกแพรวพราวของ Miu Miu “ผมชอบลุคนี้มากราฟออกปากชม เขาสวมกางเกงขายาวสีดำทรงสลิม รองเท้าบู๊ตหุ้มข้อสารพัดประโยชน์หน้าตามินิมัลลิสม์ และเสื้อถักสวมศีรษะตัวโคร่งที่เป็นเครื่องหมายการค้าของเขา เห็นปกเสื้อตัวในสีฟ้าโผล่รำไร ความชื่นชอบที่แสดงออกมาเป็นของจริงและมีให้กันทั้ง 2 ฝ่าย 

การผนึกกำลังกันของดีไซเนอร์ที่ต่างฝ่ายต่างประสบความสำเร็จระดับนี้ ต้องบอกตรงๆ ว่าเป็นเรื่องที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน แบรนด์ราฟ ซีมงส์ยืนหยัดอยู่ในวงการมา 25 ปี ส่วนปราด้าก็ยังแรงไม่มีแผ่วทั้งในแง่อิทธิพลและยอดขาย ทั้งคู่เล่าว่าการตัดสินใจร่วมงานเกิดขึ้นหลังจากต่างก็ชื่นชมกันและกันมานานผมมีแบรนด์ที่ชอบไม่กี่แบรนด์ และปราด้าก็เป็นหนึ่งในไม่กี่แบรนด์ที่ผมจะใส่ราฟกล่าว สมัยก่อนเขากระดากที่จะใส่เสื้อผ้าแบรนด์ตัวเอง จึงเลือกใส่ปราด้ากับ Helmut Lang แทน 

 

ต่อมาในปี 2005 มิวเชียกับสามีของเธอ Patrizio Bertelli ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มปราด้า แต่งตั้งราฟเป็นผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ของ Jil Sander “มันเป็นเรื่องที่ลืมไม่ลงราฟเปิดใจแบรนด์ของผมถูกมองว่าเป็นกองหน้าของเสื้อผ้าบุรุษ ส่วนจิล แซนเดอร์ก็ไม่เหมือนใครขนาดนั้น ทั้งคู่เห็นบางอย่างที่ไม่มีใครเห็นมาก่อน หรือแม้แต่จะกล้าเสี่ยงดีไซเนอร์ 2 คนนี้ติดตามงานของกันและกันเรื่อยมา จนได้เจอกันหลังโชว์ของมิว มิวที่โตเกียวเมื่อปี 2015 และได้คุยกันอย่างเปิดอกตามคำบอกเล่าของพวกเขา

เปิดอกมากๆมิสซิสปราด้ายืนยันเราคิดกันว่าเราจะทำอะไรได้บ้างลองคิดเล่นๆ ว่าถ้าแลกบทบาทกัน ให้ฉันเป็นหัวเรือใหญ่ที่ราฟ ซีมงส์ แล้วเขามานั่งที่ปราด้าจะเป็นอย่างไรเธอเล่าแล้วก็หัวเราะอีก การร่วมงานกันครั้งนี้กล้าหาญมากเรม โกลฮาสให้ความเห็นผ่าน Zoom “เข้ากันอย่างลงตัวกับความสนใจทดลองสิ่งใหม่ๆ ของปราด้า และยังสร้างความแปลกใจ ยังไม่รู้สึกว่าเป็นความจำเจเดิมๆ หรือมีอะไรเหมือนอย่างนี้ จึงรู้สึกว่าเต็มไปด้วยศักยภาพนอกจากนี้ยังเป็นการสำรวจคำถามที่ว่าคอลแลบอเรชั่นมีความหมายอย่างไรต่อแฟชั่นวันนี้ ซึ่งเป็นคำถามที่เข้าท่าขึ้นทุกที ในยุคที่ครั้งหนึ่งไม่เคยมีใครนึกฝันว่าจะเกิดขึ้น 

 

นอกจากปราด้ากับราฟ ซีมงส์จะมาผนึกกำลังกันแล้ว Balenciaga กับ Gucci ก็ทำเช่นเดียวกัน (แม้จะไม่เรียกว่าคอลแลบอเรชั่น แต่เลี่ยงไปเรียกว่าเป็นการแฮ็กครั้งเดียวจบ) จึงยากที่จะไม่สรุปว่ามีการเบนเข็มครั้งใหญ่จากความคิดที่ว่าผู้สร้างงานคืออัจฉริยะเชิงสร้างสรรค์ที่โดดเด่นและเป็นเผด็จการ สู่แนวทางร่วมมากขึ้น ทั้งในแง่การออกแบบและแบรนด์โดยทั่วไป (ปัจจุบันราฟเป็นผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ที่ปราด้า ควบคู่ไปกับการนำแบรนด์ของตัวเอง ส่วนมิสซิสปราด้านั้นธำรงเขตอิทธิพลเต็มของเธอไว้ที่มิว มิว ซึ่งราฟไม่มีบทบาทใดๆ)

Linda Loppa เคยสอนราฟเมื่อ 25 ปีก่อน สมัยเธอเป็นหัวหน้าภาควิชาแฟชั่นที่สถาบันทรงเกียรติ Royal Academy of Fine Arts เมืองแอนต์เวิร์ป ประเทศเบลเยียม ลินดามองว่างานที่อดีตลูกศิษย์ทำร่วมกับปราด้าเป็นสิ่งที่แทบจะเลี่ยงไม่ได้ฉันไม่ถึงกับแปลกใจที่เป็นราฟ ซีมงส์กับปราด้ามาทำสิ่งนี้ลินดาบอกฉันเพราะ 2 คนนี้ไม่ใช่ดาราอย่างที่เราคาดว่าเขาจะเป็นในฐานะนักออกแบบแฟชั่น เขาเป็นคนนอกที่ดำรงบุคลิกของตัวเองไว้ได้ และมีความรู้สึกเหมือนกันว่าจะทำตัวอย่างไรในสังคมที่ซับซ้อนนี้ เราอยู่ในห้วงการเปลี่ยนแปลงที่มีความสำคัญมาก และเราต้องสะท้อนสิ่งนี้ออกมาผ่านวิธีที่เราทำงาน” ชีวิตการทำงานของราฟมีวรรคตอนเด่นๆ เป็นการล้อวัฒนธรรมหนุ่มสาวขั้นสุดโต่ง เป็นที่รู้กันว่าคอลเล็กชั่น Riot Riot Riot ของเขาเมื่อปี 2001 นั้นได้แรงบันดาลใจจากหนุ่มสาวชาวยุโรปตะวันออกรุ่นหลังการล่มสลายของโซเวียต ส่วนคอลเล็กชั่น Techno Couture ที่ออกแบบให้จิล แซนเดอร์ ใช้เพลงของ Busta Rhymes เป็นเพลงประกอบโชว์ และนางแบบก็แผ่รังสีแสบตา จนได้รับคำชมว่าเป็นโมเมนต์ที่สร้างความพลิกผันให้แบรนด์

คำถาม...แม้ไม่หมายรวมถึงคำตอบ...ที่เกิดจากโมเมนต์ทางวัฒนธรรมและการเมือง เป็นแรงขับเคลื่อนทั้งราฟและมิวเชียมาตลอดชีวิตการทำงาน และเราก็อดรู้สึกไม่ได้ว่าความสนใจอยากแก้ความย้อนแย้งของโมเมนต์นี้เองที่เป็นจิตวิญญาณของมิตรภาพและการทำงานร่วมกันของทั้งคู่ เขาและเธอดูจะชมชอบเป็นพิเศษกับการขุดสำรวจสิ่งที่ไม่ชอบ รวมทั้งความกลัวและความไม่สบายใจ ไม่ว่าจะเป็นผ้าลินินที่ต่างก็บอกว่าเกลียด หรือสิ่งที่เป็นนามธรรมกว่านั้นตอนแรกเราเกลียดอะไรบางอย่าง จากนั้นเราก็สืบให้รู้ว่าทำไมถึงเกลียดมิสซิสปราด้ากล่าว  มันตื่นเต้นดีนะ และสำหรับนักสร้างสรรค์ ความตื่นเต้นคือวิถีเดียว” สิ่งที่ทำให้ 2 ดีไซเนอร์ตื่นเต้นอยู่ในขณะนี้คือการเปลี่ยนทิศสู่การเมืองทุนนิยมและประชานิยมคนกำลังเปลี่ยนตัวเองสู่ความเป็นอนุรักษนิยมอย่างเหลือเชื่อมิวเชียกล่าวฉันอยากทำโชว์เกี่ยวกับเรื่องนี้ เพราะมันคือความจริงทั้งเธอและราฟไม่ยอมบอกอะไรมากกว่านี้ แต่พอฉันลองหยั่งว่าคอลเล็กชั่นฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อน 2022 ที่ทำร่วมกันจะเป็นการเสียดสีการเคลื่อนไหวของกลุ่มขวาจัดหรือไม่ ทั้งคู่ก็หันไปมองกันอย่างรู้ทัน

 

ผมว่าเรา 2 คนต่างสนใจที่จะทำความเข้าใจโลกและความเป็นไปของโลกในขณะนี้ราฟตอบรวมทั้งการที่มันสะท้อนไปสู่การมองแฟชั่นและเสื้อผ้าของผู้คนที่กำลังเปลี่ยนอย่างมาก และเป็นเรื่องของคนแต่ละรุ่นมิสซิสปราด้าผู้ทำตัวสวนความคาดหมายและความคิดเรื่องลักชัวรีมาตลอดชีวิตการทำงานอันเปี่ยมด้วยเรื่องราว ก็กล่าวถึงความคิดเหล่านี้เช่นกันฉันแสดงความคิดผ่านงานที่ทำเธอบอกก็เลยจริงจังกับงานมากหลังจากอยู่กับปราด้ามากว่า 5 ทศวรรษ เธอยังไม่คิดจะเลิกทำงานมีเหตุผลอะไรเธอเน้นเสียงที่คนเราต้องหยุดทำงาน ก็ฉันทำสิ่งที่ตัวเองอยากทำนี่   

 

เรื่อง: Afua Hirsch

แปลและเรียบเรียง: วิริยา สังขนิยม