Dib Bangkok ชวนสัมผัส ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ ผ่านผลงาน ‘Alexnder Calder’ และศิลปินอีก 32 คน

Dib Bangkok เปิดตัวนิทรรศการครั้งที่ 2 ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ นิทรรศการครั้งสำคัญที่ชวนผู้ชมกลับมาทบทวนความหมายของ “ชีวิต” ผ่านมุมมองของศิลปะ โดยรวบรวมผลงานกว่า 160 ชิ้นจากศิลปินไทยและนานาชาติ 33 คน มาถ่ายทอดเรื่องราวของการเคลื่อนไหว การเปลี่ยนแปลง และการเริ่มต้นใหม่ ผ่านผลงานศิลปะหลากหลายรูปแบบที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ สังคม และช่วงเวลาที่กำลังเปลี่ยนผ่าน โดยความพิเศษของนิทรรศการครั้งนี้ไม่ได้อยู่เพียงจำนวนผลงานที่นำมาจัดแสดง แต่ยังอยู่ที่การนำผลงานสำคัญที่หาชมได้ยากของ ‘Alexander Calder’ ศิลปินชาวอเมริกันผู้มีบทบาทสำคัญในการปฏิวัติแนวคิดของประติมากรรมในศตวรรษที่ 20 มาจัดแสดงในประเทศไทยอีกครั้ง โดยผลงานของ Calder เป็นที่รู้จักจากการนำ ‘การเคลื่อนไหว’ เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของประติมากรรม จนเกิดเป็นผลงานที่ไม่ได้มีเพียงรูปทรงที่หยุดนิ่ง หากแต่สามารถเปลี่ยนแปลงไปตามแรงลม พื้นที่ และสภาพแวดล้อมรอบตัวได้

1 / 3

‘Alexander Calder’ กับการทำให้ประติมากรรมมีชีวิต

ชื่อของ Alexander Calder ถือเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของประวัติศาสตร์ศิลปะสมัยใหม่ โดยเฉพาะการพัฒนาแนวคิดประติมากรรมที่เคลื่อนไหวได้ หรือที่ต่อมาถูกเรียกว่า ‘mobile’ ซึ่งสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับวิธีการรับรู้ประติมากรรมของผู้ชม จากเดิมที่งานประติมากรรมมักถูกมองว่าเป็นวัตถุที่มีรูปทรงคงที่ เขากลับทำให้ผลงานสามารถเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา แนวคิดดังกล่าวทำให้ผลงานของ Calder มีความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมมากกว่าประติมากรรมทั่วไป เพราะตำแหน่งขององค์ประกอบ น้ำหนัก แสง เงา และการเคลื่อนไหว ล้วนมีส่วนทำให้ผลงานเกิดรูปลักษณ์ที่แตกต่างกันในแต่ละช่วงเวลา การเคลื่อนไหวจึงไม่ได้เป็นเพียงเทคนิคทางศิลปะ แต่กลายเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้งานของเขาสอดคล้องกับแนวคิดเรื่องชีวิตและการเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นแก่นสำคัญของนิทรรศการ ‘Giving Life’

ผลงานของ Calder ยังได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติและเป็นส่วนหนึ่งของคอลเล็กชั่นในพิพิธภัณฑ์ศิลปะชั้นนำของโลก ไม่ว่าจะเป็น The Museum of Modern Art (MoMA), Guggenheim Museum และ The Metropolitan Museum of Art (The Met) ในนครนิวยอร์ก รวมถึง Centre Pompidou ในกรุงปารีส และ Tate Modern ในกรุงลอนดอน การที่ Dib Bangkok นำผลงานของเขามาจัดแสดงในประเทศไทยจึงนับเป็นโอกาสสำคัญสำหรับผู้ชมและผู้สนใจศิลปะที่จะได้สัมผัสผลงานของศิลปินระดับโลกในบริบทของประเทศไทย

1 / 4

จาก ‘Calder’s Circus’ สู่การกลับมาของ Alexander Calder ในประเทศไทย

ความสัมพันธ์ระหว่าง Alexander Calder และประเทศไทยยังมีรากฐานทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ เพราะในปี พ.ศ. 2518 เขาเคยเดินทางมาจัดแสดงนิทรรศการ ‘Calder’s Circus’ ที่หอศิลป พีระศรี ซึ่งได้รับการกล่าวถึงในฐานะหอศิลปะสาธารณะแห่งแรกของประเทศไทย การจัดแสดงครั้งนั้นถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้ผลงานของ Calder ได้เข้ามาปรากฏในบริบทศิลปะไทยเป็นครั้งแรก การนำผลงานของ Calder กลับมาสู่ประเทศไทยผ่าน ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ จึงมีความหมายมากกว่าการจัดแสดงผลงานศิลปินระดับนานาชาติ เพราะยังทำหน้าที่เชื่อมโยงช่วงเวลาสำคัญสองยุคเข้าด้วยกัน ตั้งแต่การปรากฏตัวของ Calder ในประเทศไทยเมื่อหลายทศวรรษก่อน ไปจนถึงบทสนทนาทางศิลปะร่วมสมัยในปัจจุบัน

เมื่อประวัติศาสตร์ศิลปะไทยเดินทางมาพบกับศิลปะระดับโลก

อีกหนึ่งแกนสำคัญของ ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ คือการพาผู้ชมกลับไปสำรวจบริบทของศิลปะไทยในช่วงปลายยุคสงครามเวียดนาม ระหว่าง พ.ศ. 2498–2518 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สังคมไทยกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ขณะเดียวกันศิลปินไทยรุ่นใหม่ก็เริ่มมองหาวิธีการใหม่ๆ ในการแสดงออกและตั้งคำถามต่อบทบาทของศิลปะในสังคม ช่วงเวลาดังกล่าวจึงกลายเป็นอีกหนึ่งจุดเปลี่ยนของวงการศิลปะไทย เมื่อศิลปินไม่ได้มองศิลปะเพียงในฐานะพื้นที่สำหรับสร้างความงาม แต่เริ่มนำเรื่องราวของผู้คน สังคม และความเป็นจริงรอบตัวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสรรค์ จนนำไปสู่แนวคิดศิลปะเพื่อชีวิต ซึ่งสะท้อนความพยายามที่จะทำให้ศิลปะมีความสัมพันธ์กับชีวิตประจำวันและสังคมมากยิ่งขึ้น เมื่อมองผ่านบริบทนี้ การนำผลงานของ Calder มาจัดแสดงร่วมกับศิลปินไทยและนานาชาติอีก 32 คน จึงเปิดให้เกิดบทสนทนาระหว่างผลงานที่มาจากต่างยุค ต่างพื้นที่ และต่างบริบท แต่มีจุดร่วมสำคัญคือการสำรวจความเปลี่ยนแปลงและความเป็นไปได้ใหม่ๆ ของศิลปะ

1 / 4

Dib Bangkok กับบทบาทในการเชื่อมโลกศิลปะ

นิทรรศการ ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ ยังสะท้อนบทบาทของ Dib Bangkok ในการสร้างพื้นที่สำหรับบทสนทนาระหว่างศิลปะไทยและศิลปะระดับนานาชาติ โดยแนวทางของ Dib Bangkok มุ่งนำเสนอศิลปะร่วมสมัยจากหลากหลายพื้นที่ พร้อมสร้างพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ศิลปินไทยและต่างประเทศได้อยู่ร่วมกันภายในบริบทเดียวกัน การนำผลงานของศิลปินระดับโลกอย่าง Calder มาพบกับผลงานของศิลปินไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงการจัดวางผลงานจากหลากหลายแหล่งไว้ในพื้นที่เดียวกัน แต่เป็นการสร้างบทสนทนาที่เปิดให้ผู้ชมมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างประวัติศาสตร์ศิลปะระดับโลกกับพัฒนาการของศิลปะไทยในแต่ละช่วงเวลา ซึ่งในแง่นี้ Dib Bangkok จึงทำหน้าที่เสมือนพื้นที่กลางที่ทำให้ศิลปะจากต่างวัฒนธรรมสามารถเดินทางมาพบกัน โดยผู้ชมสามารถทำความเข้าใจทั้งผลงาน ศิลปิน และบริบททางประวัติศาสตร์ผ่านประสบการณ์การชมงานโดยตรง ซึ่งสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ Dib Bangkok ที่ต้องการให้ศิลปะเป็นภาษาร่วมที่เชื่อมโยงผู้คนและความคิดจากหลากหลายพื้นที่เข้าด้วยกัน

‘Giving Life’ นิทรรศการที่ชวนมองศิลปะในฐานะสิ่งที่ไม่เคยหยุดนิ่ง

หัวใจของ ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ จึงอยู่ที่แนวคิดเรื่อง “การเคลื่อนไหว” ซึ่งไม่ได้หมายถึงเพียงการเคลื่อนที่ของวัตถุ แต่ยังครอบคลุมถึงการเคลื่อนไหวของความคิด สังคม และมุมมองของมนุษย์ เมื่อผลงานศิลปะถูกนำกลับมามองผ่านบริบทใหม่ ความหมายของผลงานก็สามารถเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับประสบการณ์ของผู้ชม โดยเฉพาะการนำผลงานของ Calder มาจัดแสดงในครั้งนี้ ยิ่งทำให้แนวคิดเรื่องชีวิต ปรากฏอย่างเป็นรูปธรรม เพราะผลงานของเขาไม่ได้มีความหมายที่หยุดอยู่กับที่ แต่สามารถเปลี่ยนแปลงไปตามการเคลื่อนไหวและสภาพแวดล้อม ขณะเดียวกัน ผลงานจากศิลปินอีก 32 คนก็ช่วยขยายมุมมองของนิทรรศการให้ครอบคลุมความหมายของชีวิตในหลากหลายมิติ

ท้ายที่สุด ‘ชีวิตชีวา (Giving Life)’ จึงเป็นมากกว่านิทรรศการที่รวบรวมผลงานศิลปะกว่า 160 ชิ้น หากแต่เป็นพื้นที่ที่ชวนให้ผู้ชมสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างศิลปะกับชีวิต ตั้งแต่การเคลื่อนไหวของประติมากรรม ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคมและแนวคิดทางศิลปะ พร้อมเปิดบทสนทนาระหว่างอดีตและปัจจุบัน ระหว่างศิลปินไทยและนานาชาติ และระหว่างประวัติศาสตร์กับความร่วมสมัย และสำหรับ Dib Bangkok การจัดแสดงผลงานของ Alexander Calder เคียงคู่กับศิลปินอีก 32 คน จึงเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการทำให้กรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ที่ผู้ชมสามารถสัมผัสบทสนทนาทางศิลปะระดับโลกได้อย่างใกล้ชิด และตอกย้ำว่าศิลปะยังคงมีพลังในการให้ชีวิตแก่ความคิด ความทรงจำ และเรื่องราวต่างๆ ได้เสมอ

(สามารถตามไปอ่านบทความ ‘สมแก่การรอคอย! Dib Bangkok พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยแห่งแรกในกรุงเทพฯ กำลังจะเปิดแล้ว’ ได้ที่นี่)

Photo : Courtesy of Dib Bangkok