นับถอยหลัง! เตรียมประกาศ 'ชุดไทย' ขึ้นเป็นมรดกโลก UNESCO

สรุป 5 ประเด็นสำคัญ สำนักงานไปรษณีย์แห่งสหประชาชาติ (UNPA) คัดเลือกชุดไทยขึ้นตราไปรษณียากรโลก

UNESCO เตรียมประกาศขึ้นทะเบียน 'ชุดไทย' เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ เพื่อสงวนรักษาภูมิปัญญาที่มีชีวิต และยกย่องชุมชนผู้สืบทอด
สำนักงานไปรษณีย์แห่งสหประชาชาติ (UNPA) ณ นครเจนีวา คัดเลือก 'ชุดไทย' ปรากฏบนตราไปรษณียากรโลกชุดแรก พร้อมวางจำหน่ายทั่วโลกตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป
คณะผู้ประเมินอิสระ พิจารณาว่าชุดไทยมีความสมบูรณ์ ตามหลักเกณฑ์ครบถ้วน ทั้งองค์ความรู้ช่างฝีมือ และอัตลักษณ์ที่ชัดเจน ครอบคลุมทั้งชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ และเสื้อพระราชทาน 3 แบบ
การผลักดันเกิดจากความร่วมมือระหว่าง ชุมชน ช่างฝีมือ นักออกแบบ สถาบันการศึกษา และการทูตวัฒนธรรมเชิงรุกของภาครัฐ ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ การขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาของชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2566
นอกจากความภูมิใจแล้ว ยังเป็นการช่วยเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ และกระตุ้นการสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนช่างทอผ้าทั่วประเทศไทยอย่างยั่งยืน

องค์การยูเนสโก (UNESCO) เตรียมประกาศขึ้นทะเบียน 'ชุดไทย' ให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ซึ่งถือเป็นอีกเหตุการณ์สำคัญครั้งประวัติศาสตร์ ที่ผู้คนทั่วโลกจะได้เห็นมรดกภูมิปัญญาไทย ที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานจากรุ่นสู่รุ่น ภายใต้เจตนารมณ์ของอนุสัญญา ว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ในปี ค.ศ. 2003 ซึ่งการขึ้นทะเบียนในครั้งนี้ จะมุ่งเน้นไปที่ 'การสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาที่มีชีวิต' การเคารพต่อวิถีปฏิบัติของชุมชนผู้สืบทอด การสร้างความเข้าใจอันดี และการเปิดพื้นที่เพื่อสร้างความร่วมมือทางวัฒนธรรม ตั้งแต่ระดับท้องถิ่น ระดับชาติ ไปจนถึงระดับสากลโลก

1 / 4

ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ และเสื้อพระราชทาน 3 แบบ

ชุดไทยพระราชนิยม

ในมุมมองของคณะผู้ประเมินอิสระ ได้พิจารณาแฟ้มเอกสารของประเทศไทย แล้วเห็นว่ามีความครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ครบ 5 ข้อ โดยชี้ให้เห็นว่า 'ชุดไทย' เกิดจากองค์ความรู้ช่างฝีมือทอผ้า และการปักเย็บ เช่น การทอผ้าไหม และงานสตรีกรึงไหม นอกจากนี้ชุดไทยยังมีอัตลักษณ์ที่เด่นชัด ครอบคลุมชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบสำหรับสตรี และเสื้อพระราชทาน 3 แบบสำหรับบุรุษ ซึ่งได้รับการสวมใส่ทั้งในวาระสำคัญ และในวิถีชีวิตประจำวัน โดยมีกระบวนการส่วนร่วม เริ่มต้นตั้งแต่ชุมชน ช่างฝีมือ นักออกแบบสถาบันการศึกษา โดยมีหนังสือยินยอม และขึ้นบัญชีมรดกของชาติแล้วชาติแล้วเมื่อปี พ.ศ. 2566 เรื่อยจนการดำเนินงานเชิงรุก และการทูตวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่องของภาครัฐ โดยกระทรวงวัฒนธรรมได้วางรากฐานทางวิชาการ ได้ส่งคณะผู้แทนเข้าร่วมประชุมระดับสากล และจัดโรดโชว์เผยแพร่คุณค่าของชุดไทย ณ เมืองหลวงสำคัญทั่วโลก ทั้งกรุงเฮก กรุงโตเกียว และกรุงปารีส

1 / 1

ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ และเสื้อพระราชทาน 3 แบบ

'ชุดไทย' บนตราไปรษณียากรโลก

นอกจากนี้สำนักงานไปรษณีย์แห่งสหประชาชาติ (UNPA) ณ นครเจนีวา ได้คัดเลือก 'ชุดไทย' ให้ขึ้นเป็นตราไปรษณียากรโลก (ตราไปรษณียากรชุดแรก ร่วมกับประเทศเอธิโอเปียและเจอร์เจีย) จัดพิมพ์ ณ นครเจนีวา และกำหนดวางจำหน่ายพร้อมกันทั่วโลก ตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป ที่ช่วยให้ประวัติศาสตร์ รูปแบบ และภูมิปัญญาของชุดไทย ได้รับการเผยแพร่ผ่านสื่อทางการของยูเนสโก และสหประชาชาติอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

ซึ่งการก้าวสู่เวทีโลกของชุดไทยในครั้งนี้ นอกเหนือจากการทำงานเชิงวิชาการแล้ว แรงสนับสนุนที่สำคัญที่สุดคือพลังความร่วมมือ และการสื่อสารด้วยข้อเท็จจริงของคนไทยทุกคน ที่ทำให้ชุดไทยได้รับการขึ้นทะเบียน และตราไปรษณียากรโลก ที่นำความภาคภูมิใจมาสู่ประเทศชาติ สร้างความตระหนักรู้ต่อคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรม เสริมสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างประเทศ และที่สำคัญที่สุดคือการช่วยสร้างงาน กระจายรายได้กลับคืนสู่ชุมชน ช่างทอผ้า และครอบครัวช่างฝีมือทั่วประเทศไทย ให้สามารถสืบสานวิถีชีวิต และภูมิปัญญาทรงคุณค่านี้ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

ตามไปอ่านเรื่องราวเพิ่มเติมเกี่ยวกับ 'ชุดไทย' ได้ที่ (สมเด็จพระพันปีหลวง ราชินีผู้พลิกฟื้นผ้าไหมไทย และสร้างชุดไทยพระราชนิยม)

ภาพ : กระทรวงวัฒนธรรม