'Beauty Beyond Tradition' ความงามแบบไทยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสมุนไพรหรือศาสตร์การนวดประคบ แต่ยังได้รับการต่อยอดและตีความใหม่เป็นกระแส T-Beauty ที่พาภูมิปัญญาไทยก้าวสู่เวทีความงามระดับโลกอย่างสง่างาม
อัตลักษณ์แห่งความงาม
"อาบผลัดผ้าด้วยฉับพลัน จึงเอาขมิ้นมารินทา ลูบทั่วกายาขมีขมัน ทาแป้งแต่งไรใส่น้ำมัน ผัดหน้า เฉิดฉันดังนวลแตง" บทกวีจากวรรณคดีเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ที่พรรณนาการแต่งกายของนางพิมพิลาไลย เผยให้เห็นวิถีการดูแลความงามของผู้หญิงไทยในอดีต ตั้งแต่การบำรุงผิวกายด้วยขมิ้น การแต่งผม ไปจนถึงการประทินผิวหน้า สะท้อนอุดมคติความงามให้ความสำคัญกับผิวพรรณอันนวลเนียน ผุดผ่อง ตลอดจนร่างกาย วิถีความงามที่ปรากฏในวรรณคดีจึงไม่เพียงบอกเล่าค่านิยมของผู้คนในอดีต แต่ยังสะท้อนมรดกทางวัฒนธรรมที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นและยังมีอิทธิพลต่อภาพจำของความงามแบบไทยจนถึงปัจจุบัน
จากราชสำนักสู่วิถีความงามแบบไทย
ผิวงามตามอุดมคติของผู้หญิงไทยในอดีตไม่ได้หมายถึงผิวขาวจัด แต่เป็นผิวผุดผ่องเปล่งประกาย ดังปรากฏในบทพรรณนาความงามของผู้หญิงในวรรณคดีที่มีนียเปรียบผิวพรรณทองคำหรือแสงจันทร์ เช่น วรรคจากเรื่อง รามเกียรติ์ ที่ว่า "พิศผิวผิวผ่องดั่งทองทา" สะท้อนค่านิยมความงามที่ให้ความสำคัญกับผิวผ่องมากกว่าความขาวกระจ่างใส อุดมคติดังกล่าวโยงใยกับวิถีการประทินผิวที่มีรากฐานจากราชสำนัก หนังสือประวัติศาสตร์ที่เราสระ ของญาณี นีลดาวกล่าวถึงการดูแลความงามในสมัยอยุธยาว่า "เน้นการดูแลรักษา ทำความสะอาดร่างกาย รวมถึงการอบเครื่องหอม" สะท้อนค่านิยมความงามและภูมิปัญญาการใช้สมุนไพร ไม่ว่าจะเป็นขมิ้นและมะขามสำหรับขัดผิว มะกรูดสำหรับบำรุงเส้นผม ตลอดจนการใช้ดินสอพองและแป้งร่ำในกระดูแลผิวและอบร่ำ แนวทางการดูแลความงามเหล่านี้ยังคงสืบทอดต่อเนื่องจากถึงสมัยรัตนโกสินทร์
หลากหลายมิติของความงามอย่างไทย
ความงามแบบไทยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสิ่งที่มองเห็นด้วยตา แต่ยังครอบคลุมถึงความสะอาดและกลิ่นหอมที่รื่นรมย์ การดูแลตัวเองของผู้หญิงไทยในอดีตจึงตั้งแต่การอาบน้ำ ขัดผิว ไปจนถึงการปรุงกลิ่นหอมสำหรับร่างกายและเครื่องใช้ต่างๆ หนึ่งในนั้นคือการใช้น้ำอบไทยที่มีส่วนผสมและกรรมวิธีการต่างกันไป ทั้งการลอยดอกไม้หอมและการอบร่ำด้วยควันเทียนก่อนนำมาใช้ประพรม ชโลมกาย หรือผสมกับดินสอพองเพื่อประทินผิว กลิ่นหอมยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของการดูแลแต่งกายและของใช้ส่วนตัว ตั้งแต่แป้งร่ำที่ผ่านกระบวนการอบร่ำให้มีกลิ่นหอมไปจนถึงการอบร่ำผ้าเพื่อให้กลิ่นหอมติดอยู่บนเนื้อผ้า เมื่อสวมใส่จึงอบอวลด้วยกลิ่นหอมละมุนจากดอกไม้และเครื่องหอม สะท้อนความพิถีพิถันในการดูแลตัวเองให้ความสำคัญกับประสบการณ์ของประสาทสัมผัสไม่แพ้รูปลักษณ์ภายนอก นอกจากจากการประทินผิวและการปรุงกลิ่นหอมแล้ว ภูมิปัญญาการดูแลแบบไทยยังประกอบด้วยวิธีการหลากหลาย ทั้งการพอก อบ ขัด ประคบ และนวดที่สัมพันธ์กับองค์ความรู้ด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย กระบวนการเหล่านี้ไม่เพียงมุ่งดูแลร่างกาย แต่ยังเชื่อมโยงกับการผ่อนคลายและการฟื้นฟูความสมดุลของกายใจ ภูมิปัญญาที่สั่งสมมาเหล่านี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของเสน่ห์การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของไทยในปัจจุบันที่นำองค์ความรู้เดิมมาต่อยอดเป็นประสบการณ์เวลเนสที่ได้รับความสนใจจากนานาชาติ จากขนบความงามแบบไทยสู่ T-Beauty
จากขนบความงามแบบไทยสู่ T-Beauty
หนังสือประวัติศาสตร์ที่เราสวย ชวนให้เห็นว่าความงามของไทยไม่ได้หยุดอยู่กับขนบเดิมแต่เปลี่ยนแปลงไปตามองค์ความรู้และอิทธิพลจากวัฒนธรรม โดยเฉพาะความรู้ทางการแพทย์และเภสัชศาสต์จากตะวันตกที่มีบทบาทต่อพัฒนาการของยา น้ำหอม และเครื่องสำอางในสังคมไทย ก่อนที่องค์ความรู้ด้านเภสัชกรรมและวิทยาศาสตร์เครื่องสำอางจะค่อยๆ วางรากฐานให้การผลิตผลิตภัณฑ์ความงามในประเทศพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันกระแสการดูแลสุขภาพแบบและสมุนไพรไทยกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง องค์รวมยังเปิดโอกาสให้ภูมิปัญญาจากธรรมชาติเดิมมาตีความใหม่ ผสานเข้ากับนวัตกรรมและมาตรฐานการผลิตสมัยใหม่เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคปัจจุบัน พร้อมขยายเอกลักษณ์ความงามแบบไทยสู่ตลาดสากล ปรากฏการณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการเติบโตของ T-Beauty ที่สะท้อนศักยภาพของอุตสาหกรรมความงามไทยที่มีทั้งภูมิปัญญาองค์ความรู้ เชี่ยวชาญด้านการผลิต และนวัตกรรมเป็นองค์ประกอบสำคัญ ขณะเดียวกันประเทศไทยยังมีจุดเด่นด้านบริการสุขภาพและการแพทย์ ทั้งการแพทย์แผนไทยและการแพทย์สมัยใหม่ที่ดึงดูดผู้บริการจากต่างประเทศและช่วยต่อยอดภาพลักษณ์ของไทยในฐานะจุดหมายด้านเวลเนสระดับโลก
1 / 18
DEEPLY NOURISHED
ดินสอพองใช้ประทินผิว ให้เนียนผ่อง ช่วยลดความเหนอะหนะและความอับชื้น พร้อมเติมกลิ่นหอมด้วยวิธีต่างๆ ทั้งการผสมน้ำอบ การอบร่ำ และการผสมเกสรดอกไม้หอม
2 / 18
COMFORT THE SOUL
ว่านหางจระเข้ไม่ใช่พืชพื้นถิ่นของไทยแต่เข้ามาแพร่พันธุ์ในไทยมาอย่างยาวนานจนกลายเป็นสมุนไพรที่คนไทยคุ้นเคย โดยนำวุ้นมาใช้ทาบรรเทาแผลไหม้และใช้ยางเป็นส่วนประกอบของยาคำ ปัจจุบันสรรพคุณของว่านหางจระเข้ยังได้รับการต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ความงามอย่างเจลว่านหางจระเข้ที่ช่วยปลอบประโลมผิวและเติมความชุ่มชื่น
3 / 18
ESSENCE OF THE AGES
พืชและสมุนไพรไทยแต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน เช่น บัวหลวงที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ แบรนด์ไทยยุคใหม่จึงให้ความสำคัญกับสารสกัดที่ได้มาตรฐาน ตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์และแหล่งเพาะปลูก ไปจนถึงกระบวนการสกัด เพื่อยกระดับสกินแคร์และเครื่องสำอางไทยสู่ตลาดโลก
4 / 18
RITUALS OF SIAM
อบ ขัด นวด ประคบ วิถีดูแลสุขภาพที่เชื่อมโยงกับความงามแบบไทย ความร้อนจากไอน้ำและการต้มสมุนไพร ช่วยให้เหงื่อออกและส่งเสริมการไหลเวียนของเลือด ก่อนใช้น้ำสมุนไพรที่เย็นลงอาบและสระ เพื่อความสะอาด สดชื่น และผ่อนคลาย โดยมีผิวพรรณที่ดูสดใสเป็นผลพลอยได้
5 / 18
SHELTER THE SKIN
แดดเมืองไทยขึ้นชื่อเรื่องความร้อนแรง ผลิตภัณฑ์กันแดดไทยจึงได้รับความเชื่อมั่นจากการพัฒนาสูตรที่ตอบโจทย์สภาพอากาศเขตร้อน ผสานนวัตกรรมและมาตรฐานการผลิตระดับสากล ส่งให้ครีมกันแดดแบรนด์ไทยเป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ความงามที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
6 / 18
COLOURS FOR LIFE
สีสันในเครื่องสำอางไทยมักได้รับแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ เกิดเป็นชื่อเฉดสีที่ทำให้นึกถึงโทนสีได้ทันที เช่น ชมพูกีบบัว เขียวไข่กา เหลืองไพล สีะปิ สีม่วงเม็ดมะปราง สีมรกต และสีม่วงดอกผักตบชวา
- Beauty Note: (จากซ้าย) เพิ่มความดรามาติกด้วยการไล้อายแชโดว์สีชมพูกีบบัวให้ทั่วเปลือกตา จากนั้นใช้อายแชโดว์สีแดงชาดไล้บริเวณหัวตาแล้วเกลี่ยให้กลมกลืน ก่อนเพิ่มมิติด้วยอายแชโดว์สีม่วงเม็ดมะปราง กรีดตาด้วยอายไลเนอร์สีครามเพื่อเน้นดวงตาให้โดดเด่นยิ่งขึ้น ปิดท้ายด้วยลิปสติกสีแดงชาดและแต้มลิปกลอสเพิ่มความอวบอิ่มให้ริมฝีปาก, เติมความสนุกให้ลุคด้วยสีสันสดใส ไล้อายแชโดว์สีเขียวใบตองอ่อนให้ทั่วเปลือกตา ก่อนแต้มสีเหลืองไพลจากหางตาไล่ลงมาถึงโหนกแก้ม เติมสีสันให้ริมฝีปากด้วยลิปสติกสีหมากสุก ได้ทั้งความสดใสและสีสันที่แตกต่างไม่ซ้ำใคร
7 / 18
DIVINE SCENTS
กลิ่นหอมจากดอกไม้ถูกนำมาสกัดเป็นกลิ่นหอมประจำกาย โดยเฉพาะดอกบัวหลวงที่มีสรรพคุณทางยาหลากหลาย ทั้งกลีบดอกที่ใช้บำรุงหัวใจ เมล็ดบัวที่ช่วยบำรุงกำลัง และรากบัวที่ใช้แก้ร้อนในและกระหายน้ำ ขณะที่ตำรับยาไทยยังนำเกสรบัวหลวงมาปรุงยาหอม ปัจจุบันสารสกัดจากดอกบัว (Lotus Extract) ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระได้รับการต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง
8 / 18
TOUCH TO HEAL
ศาสตร์การนวดไทยโดดเด่นด้วยเทคนิคที่ใช้ส่วนต่างๆ ของร่างกาย ทั้งนิ้วมือ มือ แขน เข่า และศอก ผสานการกด คลึง บีบ ดัด ดึง และประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ พร้อมส่งเสริมระบบไหลเวียนโลหิต
9 / 18
HAIR RITUALS
ผมดำขลับยาวสลวยเป็นหนึ่งในภาพจำของความงามแบบไทย โดยมีอัญชันและมะกรูดเป็นสมุนไพรที่ใช้ดูแลเส้นผมมาอย่างยาวนาน ในอดีตนิยมนำดอกอัญชันมาทาิ้วด้วยความเชื่อว่าช่วยให้คิ้วดกดำ ปัจจุบันสารสกัดจากดอกอัญชันที่มีสารต้านอนุมูลอิสระและสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพได้รับการศึกษาและนำมาต่อยอดเป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผม ขณะที่มะกรูดอุดมด้วยน้ำมันหอมระเหยและสารต้านอนุมูลอิสระ จึงเป็นอีกหนึ่งสมุนไพรได้รับความนิยมในการดูแลเส้นผมและหนังศีรษะ
10 / 18
MOONLIT SKIN
ผิวงามตามอุดมคติในวรรณคดีไทยไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความขาวจัดแต่เน้นความผุดผ่อง นวลเนียน โดยกวีมักเปรียบผิวของนางในวรรณคดีกับทองหรือแสงจันทร์ สะท้อนภาพความงามที่ละมุนละไมและเปล่งปลั่ง
11 / 18
POLISHED BY TRADITION
การขัดผิวเพื่อชำระล้างคราบไคล เป็นภูมิปัญญาความงามที่คนไทยรู้จักมาอย่างยาวนาน ในอดีตนิยมใช้มะขามเปียกที่มีกรดอินทรีย์ช่วยผลัดเซลล์ผิวให้ดูสะอาดและผ่องใส ปัจจุบันการดูแลผิวได้รับอิทธิพลจากหลากหลายวัฒนธรรม จึงมีการนำวัตถุดิบอย่างน้ำตาล เกลือทะเล และผงกาแฟมาใช้ขัดผิว โดยเฉพาะผงกาแฟที่มีเนื้อละเอียดและคาเฟอีนที่ช่วยให้ผิวดูกระชับและลดเลือนเซลลูไลท์ได้ชั่วคราว
12 / 18
GOLD GODDESS
ทองคำปรากฏอยู่ในงานศิลปะ พุทธศิลป์ และหัตถกรรมไทยหลากหลายแขนง รวมถึงศาสตร์แห่งความงามที่ได้รับการต่อยอดมาจนถึงปัจจุบัน ตั้งแต่การใช้ทองคำเปลวบริสุทธิ์ในทรีตเมนต์มาส์กหน้าของสปาหรูไปจนถึงการนำทองคำมาเป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ประทินผิวของแบรนด์ความงามไทย
13 / 18
OPULENT SHINE
ผมงามแบบไทยคือผมดำสลวยและเงางาม ในอดีตนิยมนำน้ำมันมะพร้าวที่เคี่ยวจากกะทิมาบำรุงเส้นผมให้นุ่มลื่นและเปล่งประกาย ปัจจุบันภูมิปัญญานี้ได้รับการต่อยอดเป็นน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็นที่ใช้บำรุงได้ตั้งแต่เส้นผมจรดปลายเท้า
14 / 18
GREEN EFFECT
ใบบัวบกเป็นส่วนผสมยอดนิยมในสกินแคร์ทั้งแบรนด์ตะวันตกและตะวันออก ด้วยสารสำคัญกลุ่มไตรเทอร์พีนอยด์ (Triterpenoids) ที่มีคุณสมบัติช่วยปลอบประโลมผิว ลดการอักเสบ และส่งเสริมการสมานผิว จึงได้รับการนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่มีแนวโน้มเป็นสิวและผิวบอบบางแพ้ง่าย
15 / 18
BEAUTY QUEEN
มังคุดไม่ใช่แค่ราชินีแห่งผลไม้ไทย แต่เปลือกมังคุดยังอุดมด้วยสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและช่วยลดการอักเสบ ทั้งยังช่วยปลอบประโลมผิวที่มีแนวโน้มเป็นสิว รวมถึงปกป้องคอลลาเจนและอิลาสตินจากความเสียหาย ปัจจุบันสารสกัดจากเปลือกมังคุดถูกนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่เป็นสิวง่ายและผิวที่มีริ้วรอย
16 / 18
MODERN FORMULA
คนไทยนำใยไหมมาใช้ในการดูแลความงาม โดยโปรตีนไหมมีกรดอะมิโนหลายชนิดที่ช่วยเสริมการกักเก็บความชุ่มชื้นให้ผิว ขณะที่สารสกัดโปรตีนไหมมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและปกป้องผิว ปัจจุบันจึงมีการนำสารสกัดดังกล่าวมาเป็นส่วนผสมในสกินแคร์เพื่อดูแลผิวที่มีริ้วรอย ควบคู่กับผลิตภัณฑ์รังไหมสำหรับขัดหน้าที่เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการดูแลผิว
17 / 18
STRENGTH WITHIN
ดอกไม้อยู่คู่กับความงามของหญิงไทยมาแต่โบราณ ทั้งใช้ประดับเรือนผม ปรุงกลิ่นหอมในน้ำอบและน้ำปรุง ตลอดจนนำมาเป็นส่วนผสมในเครื่องประทินโฉมเพื่อเพิ่มทั้งคุณค่าการบำรุงและกลิ่นหอมละมุน
18 / 18
OUCH OF GLOW
ขมิ้นมีคุณสมบัติต้านการอักเสบและต้านอนุมูลอิสระ จึงเป็นสมุนไพรที่ใช้ดูแลผิวมาแต่โบราณ หญิงไทยสมัยก่อนนิยมนำขมิ้นมาผสมน้ำมะขามเปียกและดินสอพองเพื่อขัดผิว รวมถึงผสมในตำรับสมุนไพรสำหรับชโลมตัวก่อนเข้ากระโจมอบสมุนไพรหลังคลอด นอกจากนี้ขมิ้นยังเป็นส่วนผสมในตำรับดูแลผิวที่มีการอักเสบเพื่อให้ผิวดูนวลเนียนและผุดผ่อง
ช่างภาพ: ภัคภูวินทร์ ธนชัยบุญญาศิลป์ @k____park
สไตลิสต์: จิรัฏฐ์ ทรัพย์พิศาลกุล @sanshai
นางแบบ: Sallina @ugly_model , Beam @felineagency , Mod @akiz_mgmt
แต่งหน้า: สุรปรีย์ อชิรกุล @achirakul
ทำผม: นิคม น้อยคำ @kom_hairstylist
เรื่อง: ฐาดิณี รัชชระเสวี @kate.thadinee , Nicharee W.
รายงานโดย: สรัลชนา มีมาก @sr.nn