ตลอดหน้าประวัติศาสตร์ของมวลมนุษยชาติ สิ่งของล้ำค่าใดจะมีค่ามากกว่าสิ่งใดแรกเริ่มเดิมทีจะตั้งอยู่บนฐานของเหตุและผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับวัสดุที่มีมูลค่าสูงๆ แต่สำหรับวงการนาฬิกา ปัจจัยหลากหลายปัจจัยกลายเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาคุณค่า และเมื่อกาลเวลาผ่านไป สิ่งสำคัญที่มาพร้อมความกับการพิจารณามูลค่าคือเรื่องความหายาก นาฬิกา Patek Philippe รุ่นเก่าแก่มากมายถือเป็นสมบัติที่ไม่เพียงแต่สะท้อนความยอดเยี่ยมเชิงนวัตกรรม แต่เป็นดั่งหมุดบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง การประมูลนาฬิกาปาเต็ก ฟิลิปป์จึงเป็นไฮไลต์ในโลกของนักสะสม ทว่ามีแง่มุมหนึ่งที่หลายคนอาจสงสัยมาโดยตลอดคือ “ทำไมนาฬิกาสเตนเลสตีลจึงมีมูลค่าทะลุเพดาน”
เรื่องราวในบทความนี้ไม่ได้เปรียบเปรยถึงราคาขายตั้งต้นหรือนาฬิการุ่นใหม่แต่อย่างใด เพราะกำลังเจาะลึกเกี่ยวกับนาฬิกาวินเทจที่เวอร์ชั่นสเตนเลสสตีลได้รับการตีมูลค่าสูงเทียบเท่าหรืออาจจะมากกว่านาฬิกาเรือนทองเลยด้วยซ้ำ มันอาจจะฟังดูแปลกไปสักหน่อยว่าทำไมนาฬิกาที่ใช้วัสดุหายากกว่า ละเอียดอ่อนกว่า และมีมูลค่ามากกว่าถึงมีมูลค่าเทียบไม่เท่ากับนาฬิกาวัสดุธรรมดา ธรรมดาถึงขนาดเป็นวัสดุชนิดเดียวกับที่ทำอุปกรณ์บนโต๊ะอาหารเลยด้วยซ้ำ เรื่องนี้มีคำตอบที่ตั้งต้นจากความหายากและการผสมผสานกลไกเข้ากับการขึ้นตัวเรือนวัสดุที่อาจจะสวนทางกัน
หากกวาดตามองไปรอบๆ อุตสาหกรรมนาฬิกายุคใหม่หรือแม้แต่การย้อนดูตามประวัติศาสตร์บันทึกการผลิต จะพบว่านาฬิกากลไกซับซ้อนทั้งในรูปแบบของ Perpetual Calendar, Chronograph หรือ Minute Repeater ที่ถือว่าเป็นสุดยอดกลไกชั้นสูงของโลกนาฬิกา จะมาพร้อมมิติความหรูหราและความสง่างามสมกับกลไกเหล่านี้ ดังนั้นเมซงนาฬิกาส่วนใหญ่ ซึ่งรวมถึงปาเต็ก ฟิลิปป์เลือกที่จะทองเป็นวัสดุหลักในการสรรสร้างเรือนเวลาชั้นสูงเหล่านี้ เท่ากับว่านาฬิกากลไกระดับสูงแทบไม่เคยปรากฏในเวอร์ชั่นสเตนเลสสตีล หรือถ้ามีก็มีจำนวนน้อยมาก เมื่อใดที่นาฬิกาหนึ่งในไม่กี่เรือนถูกนำมาประมูล จึงเป็นสุดยอดเรือนเวลาหายากที่นักสะสมจ้องกันตาเป็นมัน
1 / 3
Patek Philippe Perpetual Calendar Chronograph Ref. 1518
ปัจจุบันนาฬิกาหายากจำนวนมากยังคงรักษามาตรฐานเรื่องกลไกอันสะท้อนภาพนวัตกรรมล้ำสมัยของโลกนาฬิกาจากอดีต ทว่าวัสดุสีเงินที่คุ้นเคยกันส่วนใหญ่จะเป็นไวต์โกลด์หรือแพลทินัมเสียมากกว่า หรือถ้าไม่อย่างนั้นก็เป็นตัวเลือกยอดฮิตอย่างเยลโลว์โกลด์หรือพิงก์โกลด์ไปโดยปริยาย แต่สถิติที่เพิ่งถูกทำลายไปเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2025 กับการประมูลนาฬิกาปาเต็ก ฟิลิปป์ รุ่น Perpetual Calendar Chronograph Ref.1518 เวอร์ชั่นสเตนเลสสตีล ปิดจบที่ราคา 14,190,000 ฟรังก์ นับเป็นเรือนเวลาที่มีมูลค่าสูงที่สุดที่ถูกนำมาประมูลของปาเต็ก ฟิลิปป์ เหนือกว่านาฬิกาทุกเรือนและแน่นอนว่าเหนือกว่าเรือนทองแน่นอน
สิ่งนี้เป็นหลักฐานชิ้นสำคัญว่านาฬิกาสเตนเลสสตีลเปี่ยมด้วยคุณค่าและมูลค่าอย่างชัดเจน เนื่องด้วยการผลิตนาฬิกากลไกระดับสูงในสมัยก่อนมักจับคู่กับวัสดุเลอค่าอย่างที่กล่าวไป จากหลักฐานเบื้องต้นระบุว่านาฬิกากลไกซับซ้อนหลายรุ่นมีผลิตเวอร์ชั่นสเตนเลสสตีลตามคำขอของลูกค้าเพียงหลักหน่วย และยิ่งมีการผลิตน้อย ความหายากก็ทวีขึ้นเรื่อยๆ ชนิดทะลุเพดานไปแล้วเรียบร้อย
ความน่าสนใจอีกอย่างหนึ่งคือเรื่องยุคสมัย เพราะนาฬิกาปาเต็ก ฟิลิปป์ เป็นหนึ่งในแบรนด์นาฬิกาที่ยังคงดำเนินการกิจการอย่างต่อเนื่องในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และมีการผลิตนาฬิกาสำหรับการสวมใส่จริงในสนามรบ นาฬิกาจึงถูกผลิตด้วยสเตนเลสสตีลเพื่อการใช้งานที่คงทน และน้ำหนักเบา ดังนั้นนาฬิกาในยุค 1940s จึงถูกผลิตด้วยวัสดุที่ไม่ใช่ทองต่างๆ แต่เป็นนาฬิกาสตีลที่กลายเป็นเรือนเวลาไอคอนิก
1 / 3
Patek Philippe Perpetual Calendar Chronograph Ref. 1518
2 / 3
Patek Philippe Perpetual Calendar Chronograph Ref. 1518
3 / 3
Patek Philippe Perpetual Calendar Chronograph Ref. 1518
อีกจุดหนึ่งที่ไม่พิจารณาไม่ได้คือความนิยม เพราะในช่วงเวลาต่างๆ มีความนิยมและเทรนด์แตกต่างกันไป ยุคสมัยหนึ่งโซนอเมริกาใต้นิยมการจำหน่ายนาฬิกาหน้าปัดสีแซลมอนและพิงก์โกลด์ แต่ส่วนใหญ่ก็ยังนิยมวัสดุมูลค่าสูงเพื่อสอดรับกับกลไกชั้นสูง ก็วนเวียนกลับมาว่าทำไมตัวเรือนสตีลถึงหายากและถูกพิจารณาว่าเป็นของเลอค่าสำหรับนักสะสมตัวจริง หากจะเปรียบให้เห็นภาพชัดถึงเรื่องวัสดุ นาฬิกาบรอนซ์จาก F.P. Journe ที่สะท้อนยุคสมัยแห่งความยากลำบากและการใช้วัสดุตามงบประมาณ หลังจาก François-Paul Journe มีชื่อเสียงโด่งดัง นาฬิกาต้นแบบจากวัสดุที่อาจไม่ได้เลอค่ามากมายเท่าทองกลายเป็นขุมสมบัติที่หาไม่ได้อีกแล้ว และไม่มีแนวโน้มจะมีอีกแล้ว เช่นเดียวกับปาเต็ก ฟิลิปป์ที่นับตั้งแต่ตอนนี้ไปจนอนาคตก็คงไม่เห็นนาฬิกากลไกชั้นสูงผลิตขึ้นจากวัสดุอย่างสเตนเลสสตีลอีกแล้ว เท่ากับว่านาฬิกาที่ผลิตขึ้นจำนวนหลักหน่วยจากหลายทศวรรษก่อนจึงยังคงตัวเลขจำนวนเช่นเดิม ข้อพิสูจน์เรื่องคุณค่านาฬิกาที่ไม่เกี่ยวกับวัสดุตัวเรือนหรืออัญมณี จึงหมายถึงนาฬิกาสเตนเลสสตีลโดยสมบูรณ์ เพราะเหตุเหล่านี้เองทำให้นาฬิกาสเตนเลสสตีลจากปาเต็ก ฟิลิปป์ยุคเก่ามีค่ามากกว่านาฬิกาทองทุกรูปแบบไม่ว่าจะเก่าและใหม่เสียอีก